1. Tình hình thị trường năng lượng toàn cầu

Bộ trưởng Năng lượng Qatar nhận định giá dầu thô có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu xung đột tại Iran tiếp diễn. Tuy nhiên, mức cước thuê tàu (charter rates) kỷ lục đối với phân khúc VLCC (tàu dầu thô cực lớn) – hiện đã vượt ngưỡng 700.000 USD/ngày – được dự báo sẽ không duy trì lâu. Giá dầu đã đột ngột tăng mạnh qua mức 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ năm 2022, với dầu Brent ghi nhận ở mức 101,19 USD và dầu WTI đạt 107,06 USD/thùng.

2. Tình trạng bất khả kháng và gián đoạn nguồn cung

Qatar đã chính thức tuyên bố tình trạng bất khả kháng (force majeure) đối với hoạt động sản xuất LNG tại tổ hợp Ras Laffan. Đồng thời, Saudi Arabia đã cho tạm dừng hoạt động nhà máy Ras Tanura – tổ hợp lọc dầu lớn nhất thế giới – sau các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái. Vương quốc này hiện đang điều hướng các lô hàng xuất khẩu qua cơ sở Yanbu có quy mô nhỏ hơn trên Biển Đỏ.

Ông Saad al-Kaabi, Bộ trưởng Năng lượng Qatar, dự báo các quốc gia sản xuất dầu khí khác trong khu vực cũng sẽ buộc phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng. Trong bài phỏng vấn với tờ Financial Times, ông nhấn mạnh toàn bộ sản lượng tại vùng Vịnh có khả năng đình trệ trong vài ngày tới, đẩy giá dầu lên mức 150 USD/thùng nếu xung đột kéo dài. Ông cũng cảnh báo sự gián đoạn năng lượng hệ thống có thể “kéo sập các nền kinh tế toàn cầu”.

3. Biến động thị trường vận tải biển và cước thuê tàu

Tuần trước, UAE và Kuwait đã cắt giảm sản lượng; riêng Kuwait sau đó đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với toàn bộ hoạt động khai thác dầu. Iraq cũng đã hạ mức sản lượng đáng kể. Các xung đột quân sự giữa Mỹ và Israel đã đẩy thị trường LNG và tàu dầu vào tình trạng hỗn loạn.

Chỉ số cước tàu VLCC đã phá vỡ mốc 700.000 USD. Theo dữ liệu từ Tankers International, tàu Kalamos (đóng năm 2010, trọng tải 318.000 DWT) thuộc đội tàu của Aeolos Management đã được chốt hợp đồng (fixed) với mức giá kỷ lục 770.000 USD/ngày.

4. Rủi ro hành trình và thị trường bảo hiểm

Chỉ một số ít chủ tàu sẵn sàng mạo hiểm thực hiện các chuyến hành trình qua eo biển Hormuz (Hormuz transits), điển hình là Dynacom của George Prokopiou với 5 tàu dầu vừa băng qua khu vực này.

Theo đơn vị môi giới Poten & Partners (New York), bảo hiểm rủi ro chiến tranh (war risk cover) vẫn được cung cấp nhưng với chi phí cực kỳ đắt đỏ. Trước xung đột, phí bảo hiểm này dao động khoảng 0,1-0,15% giá trị tàu (vessel value), hiện đã tăng lên mức 1%, thậm chí đạt 3% đối với các tàu có liên quan đến lợi ích của Mỹ hoặc Israel.

5. Xu hướng lưu kho trên biển (Floating Storage)

Việc đóng cửa sản xuất tại vùng Vịnh có thể khiến đà tăng trưởng cước tàu chỉ mang tính ngắn hạn do thiếu hụt nguồn hàng (cargoes) để xếp lên tàu. Tuy nhiên, một số chủ tàu nhạy bén đang chuyển hướng sang các hợp đồng kho chứa nổi (floating storage) tại phía Tây eo biển Hormuz. Poten ghi nhận các báo cáo về hợp đồng thuê tàu VLCC làm kho chứa từ 30-90 ngày với mức cước dao động 400.000 – 500.000 USD/ngày.