BÀI VIẾT NÀY ĐỂ NÓI VỀ STRESS…
Đi biển mà nói không stress thì chỉ có là nói dối.
Với anh em mình, stress không phải là cái gì đó quá xa lạ hay “sang chảnh” như dân văn phòng vẫn nói. Nó là tiếng máy nổ u u trong tai suốt 24 giờ, là những đêm thức trắng trực ca vào luồng, là cảm giác bất lực khi nghe tin con ốm ở nhà mà tàu thì đang giữa Đại Tây Dương.
Nhưng stress trên tàu không chỉ làm mình mệt, nó là “thuốc độc” âm thầm dẫn đến những sai sót chết người.
—
1. Stress – Cơn sóng ngầm dưới đáy tàu
ITF định nghĩa rất đúng: Stress xảy ra khi áp lực công việc vượt quá khả năng chịu đựng của bản thân. Trên tàu, stress thường không đến từ một cú sốc lớn, mà nó tích tụ từ những điều nhỏ nhặt: một kỳ hạn trả nợ ngân hàng đang tới, một tay đồng nghiệp khó tính, hay những bảng checklist dài dằng dặc của PSC.
Khi stress trở thành mãn tính (chronic stress), nó không còn là chuyện buồn vui nữa. Nó bắt đầu tàn phá cơ thể: anh em sẽ thấy mất ngủ dù mệt rã rời, đau dạ dày, hay quên trước quên sau, và tệ nhất là dễ nổi nóng với những người xung quanh.
2. Nhìn thẳng vào thực tế (Dual Lens)
Với anh em thuyền viên:
Chúng ta thường có tâm lý “gồng”. Sĩ quan, thuyền viên Việt Nam mình rất chịu khó, nhưng lại hay giấu cảm xúc vì sợ bị đánh giá là yếu kém hay thiếu bản lĩnh. Nhưng hãy nhớ: Một chiếc máy dù tốt đến đâu cũng cần bảo trì, con người cũng vậy. Khi anh em thấy mình bắt đầu lạm dụng thuốc lá, rượu hay bắt đầu “thả trôi” công việc, đó là lúc cái lò xo trong người đã bị nén quá mức. Đừng đợi đến khi nó gãy mới đi tìm sự giúp đỡ.
Với chủ tàu & quản lý:
Đừng nhìn stress của thuyền viên như một vấn đề cá nhân. Hãy nhìn nó như một rủi ro an toàn (Safety Risk). Một thuyền trưởng đang stress nặng rất dễ đưa ra quyết định sai lầm khi điều động. Một thợ máy đang lo âu rất dễ quên đóng một cái van quan trọng. Sai sót do con người (Human Error) không tự nhiên sinh ra, nó thường là kết quả của một bộ óc đã quá tải. Đầu tư vào sức khỏe tinh thần thuyền viên chính là cách bảo vệ tài sản và uy tín (Vetting/SIRE 2.0) hiệu quả nhất.
—
Những “mẹo” sinh tồn giữa biển khơi
Đừng đợi đến khi công ty mở khóa học, mỗi anh em mình có thể tự “giảm tải” bằng những cách rất thực tế:
1. Phân loại lo lắng: Cái gì mình không thay đổi được (như thời tiết, lịch tàu, chuyện ở quê nhà), hãy tập cách tạm gác nó qua một bên. Tập trung vào những thứ mình cầm nắm được: ca trực hôm nay, bữa ăn trưa nay, hay một bài tập thể dục nhẹ.
2. Đừng im lặng: Nếu thấy quá tải, hãy nói với đồng nghiệp hoặc cấp trên một cách chuyên nghiệp. “Thưa Thuyền trưởng, em đang thấy hơi đuối vì mấy đêm mất ngủ, xin phép được đổi ca hoặc nghỉ thêm một chút để đảm bảo an toàn”. Đó là trách nhiệm, không phải là than vãn.
3. Kỷ luật trong lối sống: Nghe có vẻ giáo điều, nhưng việc uống đủ nước, bớt caffeine và dành 15 phút tập thể dục trên boong sẽ giúp não bộ “xả” bớt áp lực cực kỳ hiệu quả.
4. Kết nối đúng lúc: Đừng dành cả giờ nghỉ chỉ để lướt mạng xã hội rồi nhìn đời người khác mà thêm lo. Hãy gọi cho người thân, hoặc đơn giản là ngồi uống trà trò chuyện với anh em.
Nghề biển bạc nhưng tình người phải ấm. Chúng ta đi biển để xây dựng tương lai cho gia đình, đừng để stress cướp đi sức khỏe và sự minh mẫn trước khi kịp tận hưởng thành quả đó. Một con tàu chỉ thực sự an toàn khi những người vận hành nó có một cái đầu tỉnh táo và một trái tim bình yên.
Theo thông tin từ bài viết của ITF Seafarers
