BỨC TRANH TOÀN CẢNH CÁC CẬP NHẬT CHO NGÀNH HÀNG HẢI NĂM 2026

Những thay đổi lớn về an toàn, môi trường, nhiên liệu và con người trong ngành vận tải biển

Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của ngành hàng hải toàn cầu, khi hàng loạt sửa đổi và yêu cầu mới của IMO, SOLAS, MARPOL, STCW và các bộ luật kỹ thuật liên quan chính thức có hiệu lực. Các thay đổi này không chỉ tác động đến thiết kế – khai thác tàu mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến công tác quản lý an toàn, đào tạo thuyền viên, chiến lược nhiên liệu và tuân thủ pháp lý của chủ tàu, công ty quản lý tàu và các bên liên quan.

Seafarer Club tổng hợp các thông tin cập nhật cho ngành hàng hải năm 2026, giúp doanh nghiệp hàng hải chủ động lập kế hoạch tuân thủ và nâng cao năng lực vận hành.

1. Ngày 1/1/2026 – Cột mốc quản lý quan trọng nhất của năm

Ngày 1/1/2026 là thời điểm có số lượng lớn các sửa đổi đồng loạt có hiệu lực, trải rộng trên nhiều lĩnh vực.

An toàn hàng hải, trang thiết bị và thiết kế tàu

* Bắt buộc lắp đặt electronic inclinometer: Tàu container và tàu hàng rời ≥ 3.000 GT phải trang bị thiết bị đo nghiêng điện tử theo SOLAS Chương V, có khả năng tích hợp với VDR.

* Sửa đổi Bộ luật LSA (Life-Saving Appliances Code): Tăng yêu cầu an toàn đối với hệ thống móc, dây treo, tốc độ hạ xuồng cứu sinh nhằm ngăn ngừa tai nạn khi thu hồi.

* Tiêu chuẩn mới đối với áo phao người lớn SOLAS: Áp dụng cho tàu đóng mới từ 1/1/2026, tập trung vào khả năng tự xoay mặt người bất tỉnh lên trên.

* Thông gió xuồng cứu sinh kín: Yêu cầu tối thiểu 5 m³/giờ/người trong 24 giờ, với lộ trình áp dụng kéo dài đến 2029.

An toàn cháy và vật liệu chữa cháy

* Cấm sử dụng PFOS trong phương tiện chữa cháy: Tất cả hệ thống chữa cháy trên tàu SOLAS và tàu cao tốc không được sử dụng hoặc lưu trữ môi chất chứa PFOS.

* Nâng cấp phòng cháy cho tàu ro-ro và tàu chở ô tô: Bổ sung hệ thống phát hiện khói – nhiệt, camera giám sát, chữa cháy bằng nước và bảo vệ kết cấu.

* Tăng cường bảo vệ trạm điều khiển và phòng điều khiển hàng hóa CCR đối với tàu đóng mới.

2. Môi trường, nhiên liệu và nghĩa vụ báo cáo

Nhiên liệu và MARPOL

* Sửa đổi SOLAS II-2/4 về thông số nhiên liệu dầu: Nhiên liệu không được gây nguy hiểm cho an toàn tàu, máy móc và sức khỏe thuyền viên.

* Bắt buộc báo cáo nhà cung cấp nhiên liệu không đạt chuẩn khi không đáp ứng yêu cầu điểm chớp cháy.

Báo cáo và điều hướng

* Báo cáo bắt buộc container rơi xuống biển theo SOLAS Chương V.

* Cập nhật Sổ tay IAMSAR (Quyển II & III): Bổ sung hướng dẫn tìm kiếm ban đêm, hoạt động gần trang trại điện gió ngoài khơi và theo dõi chuyến bay SAR.

3. Con người – Đào tạo – Văn hóa an toàn

Sửa đổi STCW

* Đào tạo bắt buộc về phòng ngừa và ứng phó với:

– Bạo lực

– Quấy rối

– Bắt nạt

– Xâm hại tình dục

Nội dung này phải được tích hợp trong các khóa huấn luyện an toàn cơ bản và nâng cao, thể hiện xu hướng IMO chuyển mạnh sang an toàn lấy con người làm trung tâm (human element).

4. Hàng nguy hiểm, vùng cực và biển khơi

* IMDG Code – Amendment 42-24: Áp dụng cho tất cả tàu chở hàng nguy hiểm dạng đóng gói.

* Sửa đổi Grain Code: Làm rõ phương pháp tính moment nghiêng đối với khoang hàng chứa một phần.

* Hiệp định Biển khơi của Liên Hợp Quốc (BBNJ Agreement): Chính thức có hiệu lực, thiết lập khung pháp lý mới bảo vệ đa dạng sinh học ngoài vùng tài phán quốc gia.

* Sửa đổi SOLAS XIV và Polar Code: Mở rộng yêu cầu điều hướng và lập kế hoạch hành trình cho cả tàu không thuộc SOLAS hoạt động ở vùng cực.

5. Các mốc đáng chú ý khác trong năm 2026

Tháng 3/2026

* Thiết lập Khu vực Kiểm soát Phát thải (ECA) mới: Áp dụng yêu cầu NOx Tier III và nhiên liệu lưu huỳnh thấp.

– Bắc Cực Canada

– Biển Na Uy

Tháng 7/2026

* Sửa đổi IGC Code: Cho phép tàu chở khí sử dụng hàng hóa độc làm nhiên liệu nếu được phê duyệt và chứng minh mức an toàn tương đương.

Tháng 9/2026

* Làm rõ tái chứng nhận động cơ NOx: Áp dụng quy trình mới đối với động cơ cải hoán lớn hoặc thay đổi cấp Tier.

Suốt năm 2026

* Chiến dịch thanh tra tập trung (CIC) về chằng buộc và xếp dỡ hàng hóa do AMSA, Tokyo MoU và Indian Ocean MoU triển khai.

6. Nhận định chuyên ngành

2026 không chỉ là năm của tuân thủ, mà là năm buộc ngành hàng hải:

* Chuyển từ tiếp cận “đáp ứng tối thiểu” sang quản trị rủi ro chủ động

* Gắn kết chặt chẽ giữa an toàn – môi trường – con người – công nghệ

* Chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn chuyển đổi nhiên liệu và số hóa sâu hơn sau 2030

Doanh nghiệp chậm thích ứng sẽ đối mặt với rủi ro pháp lý, khai thác và thương mại ngày càng lớn.

Seafarer Club biên soạn theo SAFETY4SEA – Tháng 01/2026