VIÊN NGỌC TRAI CẠNH CHIẾC SỌ

SUY NGẪM

Ở Leiden, giữa thế kỷ XVII, khi thương thuyền Hà Lan mang về hồ tiêu, lụa và bạc nén chất đầy các kho cảng, một dòng tranh kỳ lạ bắt đầu nở rộ trong chính những ngôi nhà giàu có nhất thành phố. Người ta gọi nó là vanitas — tĩnh vật hư không. Trên cùng một mặt bàn phủ nhung, họa sĩ đặt cạnh nhau: một chuỗi ngọc trai, một chiếc cốc bạc đầy rượu, một chiếc đồng hồ bỏ túi đang chạy — và một chiếc sọ người, một ngọn nến vừa tắt còn bốc khói mỏng, một quả chanh gọt dở vỏ cong xuống như thời gian đang trôi.

Điều đáng nói không phải là những thương gia nghèo tìm an ủi trong triết lý về cái chết. Chính những gia đình giàu nhất, sung túc nhất của thời Hoàng Kim Hà Lan mới là người đặt hàng những bức tranh này, rồi treo chúng ngay phòng khách — nơi tiếp những vị khách quý nhất. Họ không đợi ai nhắc về sự phù du. Họ tự đặt lời nhắc đó vào giữa của cải mình, như một món trang sức không thể thiếu, gần như một nghi lễ hằng ngày.

CÂU ĐÚC KẾT

Ai cũng có thể quên mình sẽ chết — chỉ người vừa có tất cả mới cần một chiếc sọ trên bàn để nhớ.

CÂU HỎI

Nếu phải chọn một vật để đặt trên bàn mình lúc thành công nhất, bạn sẽ chọn thứ gì để nhắc mình điều gì?