Vào 23/01/2026, tàu hàng rời Devon Bay treo cờ Singapore, thuộc đội tàu K Line (Nhật Bản), đã lật úp và chìm ở Biển Đông khi đang hành trình từ Zamboanga, Philippines đến Yangjiang, Trung Quốc với 21 thuyền viên người Philippines trên tàu. 15 thuyền viên sống sót đã được cứu và bàn giao cho Cảnh sát biển Philippines. 2 người thiệt mạng xác nhận đã tử vong và 4 người vẫn mất tích, trong đó có thuyền trưởng – được ca ngợi là “anh hùng” vì ở lại với thủy thủ đoàn.

Theo xác nhận chính thức từ K Line Pte Ltd (KLPL), tàu Devon Bay đang chở quặng nickel, không phải quặng sắt như thông tin ban đầu. Đây là chi tiết then chốt, bởi quặng nickel từ lâu đã được xem là một trong những loại hàng rời nguy hiểm nhất trên thế giới.

Hóa lỏng hàng hóa – “sát thủ thầm lặng” của tàu hàng rời

Các dữ liệu hành trình và dấu hiệu tai nạn cho thấy Devon Bay bị nghiêng và lật chỉ trong thời gian rất ngắn, đặc điểm điển hình của tai nạn do hóa lỏng hàng hóa (cargo liquefaction).

Quặng nickel, khi chứa độ ẩm vượt ngưỡng cho phép, có thể chuyển sang trạng thái gần như chất lỏng dưới tác động của sóng và rung động tàu. Khi đó:

* Hàng hóa dịch chuyển đột ngột trong hầm hàng

* Trọng tâm tàu thay đổi tức thì

* Thuyền viên gần như không có thời gian phản ứng hay rời tàu

Theo thống kê của Intercargo, chỉ riêng trong giai đoạn 2015–2024, đã có:

* 20 tàu hàng rời trên 10.000 DWT bị mất

* 89 thuyền viên thiệt mạng

* Trong đó 55 người chết liên quan trực tiếp đến hóa lỏng hàng hóa, chủ yếu là nickel ore và bauxite

Devon Bay không phải là trường hợp cá biệt, mà là mắt xích mới nhất trong chuỗi bi kịch kéo dài hơn một thập kỷ.

Lỗ hổng chuỗi cung ứng: Khi cảng “nguyên thủy” gặp thời tiết khắc nghiệt

Nickel ore được xếp loại Group A theo IMSBC Code — tức bắt buộc kiểm soát nghiêm ngặt độ ẩm (TML) trước khi xếp hàng. Tuy nhiên, thực tế tại một số khu vực khai thác ở Philippines và Indonesia cho thấy:

* Quặng được khai thác lộ thiên

* Lưu trữ ngoài trời, sát bờ biển

* Phơi trực tiếp dưới mưa gió mùa

Các chứng thư độ ẩm lẽ ra phải là “lá chắn an toàn” cuối cùng, nhưng trong nhiều năm qua, P&I Clubs liên tục cảnh báo về nguy cơ gian lận hoặc kiểm tra hình thức.

Tai nạn Devon Bay một lần nữa đặt ra câu hỏi nghiêm túc:

> Liệu các quy trình kiểm soát hiện tại có thực sự đủ mạnh để bảo vệ sinh mạng thuyền viên?

Những con người phía sau con số

Giữa bi kịch, hình ảnh 15 thuyền viên sống sót trở về Manila dưới sự hỗ trợ của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines khiến cộng đồng hàng hải không khỏi xúc động. Song song đó là nỗi đau của gia đình 4 thuyền viên vẫn đang mất tích, trong đó có thuyền trưởng – người được đồng nghiệp mô tả là ở lại đến phút cuối cùng.

Tai nạn không chỉ làm chìm một con tàu, mà còn để lại khoảng trống không thể bù đắp trong nhiều gia đình thuyền viên.

Thông điệp gửi tới ngành hàng hải

Tai nạn Devon Bay là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho toàn ngành:

* An toàn hàng rời không thể đánh đổi bằng tiến độ hay chi phí

* Kiểm soát độ ẩm không chỉ là thủ tục giấy tờ

* Sinh mạng thuyền viên phải là ưu tiên tuyệt đối

Trong bối cảnh thương mại nickel toàn cầu tiếp tục tăng, nếu không có giám sát nghiêm ngặt hơn, minh bạch hơn và trách nhiệm hơn, những thảm kịch tương tự sẽ còn tái diễn.

Mỗi con tàu rời cảng đều mang theo kỳ vọng trở về an toàn.

Với Devon Bay, hành trình ấy đã dừng lại giữa Biển Đông.

Nhưng những bài học từ vụ tai nạn này không được phép chìm theo con tàu.