THỊ TRƯỜNG DẦU THẾ GIỚI TRƯỚC NGUY CƠ XUNG ĐỘT MỸ – IRAN GIA TĂNG
I. Diễn biến mới nhất của thị trường dầu
Theo bài viết “Oil At Six Month High As U.S. Inches Closer To Attacking Iran” đăng trên Ship & Bunker (19/02/2026):
* Brent Crude tăng lên 71,66 USD/thùng (+1,31 USD)
* West Texas Intermediate (WTI) tăng lên 66,43 USD/thùng (+1,24 USD)
* Đây là mức cao nhất trong 6 tháng
Tuyên bố của Donald Trump về khả năng quyết định tấn công Iran trong 10 ngày tới đã kích hoạt làn sóng mua vào phòng ngừa rủi ro (risk premium) trên thị trường năng lượng.
Các yếu tố làm gia tăng lo ngại:
* Tàu sân bay USS Abraham Lincoln hiện diện tại Trung Đông
* USS Gerald Ford đang di chuyển tới khu vực
* Tập trận hải quân của Iran tại eo biển Hormuz
* Nhận định từ RBC Capital Markets rằng “chuỗi khởi động xung đột có thể đã bắt đầu”
II. Vì sao thị trường phản ứng mạnh?
Eo biển Hormuz – Điểm nghẽn chiến lược: Strait of Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20–25% nguồn cung dầu toàn cầu.
Nếu chiến sự nổ ra:
* Nguy cơ Iran phong tỏa hoặc gây gián đoạn vận tải
* Phí bảo hiểm chiến tranh (war risk premium) tăng mạnh
* Cước tàu tanker leo thang
* Thị trường phản ứng bằng cách cộng thêm “geopolitical risk premium”
Trong các khủng hoảng trước đây (2019, 2020), chỉ cần đe dọa phong tỏa Hormuz cũng khiến giá dầu tăng 5–15% trong thời gian ngắn.
Yếu tố cung – cầu hiện tại
Báo cáo của U.S. Energy Information Administration cho thấy:
* Tồn kho dầu thô Mỹ giảm 9 triệu thùng
* Trái với dự báo tăng 2,1 triệu thùng
Điều này củng cố tâm lý thị trường rằng:
* Nhu cầu vẫn ổn định
* Thị trường không dư cung như lo ngại trước đó
III. Các kịch bản thị trường dầu nếu chiến tranh xảy ra
Kịch bản 1: Không kích hạn chế (xung đột ngắn)
* Brent có thể tăng lên 80–85 USD/thùng
* Biến động mạnh trong 2–4 tuần
* Sau đó điều chỉnh nếu không gián đoạn vận tải Kịch bản 2: Xung đột kéo dài – gián đoạn Hormuz
* Brent có thể vượt 100 USD/thùng
* Bảo hiểm hàng hải tăng đột biến
* Cước tàu tanker VLCC tăng mạnh
* Thị trường bunker tăng 10–25% Kịch bản 3: Căng thẳng nhưng không nổ súng
* Giá dao động vùng 70–75 USD
* Risk premium dần giảm
* Thị trường quay lại tập trung vào nhu cầu Trung Quốc và OPEC+
IV. Vai trò của OPEC+
OPEC và OPEC+ đang duy trì chính sách kiểm soát sản lượng.
Nếu giá tăng quá nhanh:
* Ả Rập Xê Út có thể tăng sản lượng để hạ nhiệt
* Mỹ có thể xả thêm SPR (Strategic Petroleum Reserve)
V. Ảnh hưởng tới thị trường vận tải biển và bunker
Đối với ngành hàng hải:
1. Giá bunker tăng ngay lập tức
2. Cước tàu tanker hưởng lợi ngắn hạn
3. Tăng rủi ro bảo hiểm tại vùng Trung Đông
4. Gia tăng chi phí vận hành tàu
Giá VLSFO tại:
* Singapore: 508 USD/mt
* Rotterdam: 473 USD/mt
* Fujairah: 508 USD/mt (khu vực nhạy cảm nhất)
Fujairah đặc biệt dễ biến động vì gần Hormuz.
VI. Yếu tố chính trị nội địa Mỹ
Giá xăng là yếu tố nhạy cảm chính trị. Nếu giá bán lẻ tại Mỹ tăng mạnh:
* Áp lực lên Nhà Trắng
* Khả năng hạn chế leo thang xung đột
Điều này có thể là yếu tố kiềm chế chiến tranh toàn diện.
VII. Đánh giá tổng hợp
Hiện tại thị trường đang:
* Phản ứng theo tâm lý phòng ngừa
* Chưa phản ánh kịch bản gián đoạn thực tế
* Nhạy cảm cao với bất kỳ tuyên bố chính trị nào
Tình hình hiện tại giống “risk premium pricing” hơn là thiếu hụt vật lý thực sự.
VIII. Nhận định chiến lược cho doanh nghiệp hàng hải Việt Nam
Trong bối cảnh bạn đang quan tâm đến:
* Phát triển đội tàu tanker
* Chiến lược bunker outlook
* Quản trị rủi ro thị trường năng lượng
Khuyến nghị:
1. Tăng cường hedging nhiên liệu
2. Đàm phán lại điều khoản bunker adjustment factor
3. Đánh giá lại tuyến Trung Đông
4. Chuẩn bị phương án chi phí bảo hiểm tăng
5. Xem xét cơ hội khai thác tàu tanker nếu cước tăng
