Vượt Lên Trên Sự Tuân Thủ: Tích Hợp Hiệu Suất Con Người và Kỹ Năng Mềm để Làm Chủ Khuôn Khổ TMSA 3

Phần 1: Yếu Tố Con Người: Nền Tảng Mới của An Toàn Hàng Hải và Sự Xuất Sắc trong Vận Hành

Phần nền tảng này sẽ thiết lập lý do “tại sao” ngành công nghiệp lại chuyển hướng sang hiệu suất con người. Báo cáo sẽ đưa cuộc thảo luận từ nhãn hiệu đơn giản và thường gây hiểu lầm là “lỗi con người” sang một sự hiểu biết sâu sắc hơn về sự tương tác phức tạp giữa các cá nhân, đội nhóm, công nghệ và văn hóa tổ chức.

1.1 Giải cấu trúc “Yếu Tố Con Người”: Từ Khái Niệm Trừu Tượng đến Thực Tế Vận Hành

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) định nghĩa “yếu tố con người” không phải là một yếu tố đơn lẻ mà là một vấn đề phức tạp, đa chiều ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của an toàn hàng hải và bảo vệ môi trường biển. Nó bao gồm toàn bộ các hoạt động của con người, từ thuyền viên trên tàu đến ban quản lý trên bờ, các cơ quan quản lý, các tổ chức được công nhận, nhà máy đóng tàu và các nhà lập pháp. Phân tích này đối lập với quan điểm truyền thống coi “lỗi con người” là nguyên nhân gốc rễ, thay vào đó, nó cho thấy lỗi con người thường là một triệu chứng của các vấn đề hệ thống sâu xa hơn.

Các báo cáo thống kê chỉ ra rằng khoảng 80% đến 85% các vụ tai nạn hàng hải có liên quan đến lỗi con người. Tuy nhiên, việc diễn giải con số này một cách sâu sắc hơn là cực kỳ quan trọng. Phân tích cho thấy khoảng 50% các vụ tai nạn được khởi phát bởi lỗi con người, trong khi 30% khác liên quan đến sự thất bại trong hiệu suất của con người trong việc ngăn chặn một chuỗi sự kiện tai nạn hoặc giảm thiểu hậu quả của nó. Sự phân biệt này là rất quan trọng để xác định trọng tâm của các chương trình đào tạo và cải tiến quy trình. Nó cho thấy rằng việc xây dựng khả năng phục hồi và năng lực ứng phó của con người cũng quan trọng như việc ngăn chặn lỗi ban đầu.

Để vận hành hóa khái niệm này, có thể xem xét bảy khía cạnh cốt lõi của bản chất con người có liên quan đến hoạt động hàng hải:

Nhận thức và lý giải tình huống (Making sense of things): Cách con người diễn giải môi trường xung quanh dựa trên kinh nghiệm, kiến thức và các yếu tố văn hóa.
Chấp nhận rủi ro (Taking risks): Sự đánh giá chủ quan về rủi ro, bị ảnh hưởng bởi mức độ kiểm soát nhận thức được, giá trị của mục tiêu và sự quen thuộc với tình huống.
Ra quyết định (Making decisions): Quá trình con người lựa chọn một hướng hành động, thường dưới áp lực thời gian và thông tin không đầy đủ.
Mắc lỗi (Making mistakes): Một phần không thể tránh khỏi của hành vi con người, có thể là lỗi dựa trên kỹ năng, quy tắc hoặc kiến thức.
Mệt mỏi và căng thẳng (Fatigue and stress): Các yếu tố sinh lý và tâm lý làm suy giảm đáng kể hiệu suất nhận thức và thể chất.
Học hỏi và phát triển (Learning and development): Quá trình con người tiếp thu kiến thức và kỹ năng, cả chính thức và không chính thức, định hình hành vi trong tương lai.
Giao tiếp và làm việc nhóm (Communication and teamwork): Sự tương tác giữa các cá nhân, là nền tảng cho sự phối hợp hiệu quả và an toàn.

Khuôn khổ này sẽ được sử dụng trong suốt báo cáo để cấu trúc việc phân tích các kỹ năng mềm và sự liên quan của chúng đến các hoạt động thực tế.

1.2 Bài Học từ Buồng Lái: Phân Tích các Vụ Tai Nạn Hàng Hải Gần Đây qua Lăng Kính Yếu Tố Con Người

Việc phân tích các sự cố nổi bật cung cấp một lập luận mạnh mẽ, dựa trên bằng chứng về tầm quan trọng của các kỹ năng phi kỹ thuật.

MV Golden Ray (2019): Báo cáo của Ban An toàn Giao thông Quốc gia Hoa Kỳ (NTSB) xác định nguyên nhân có thể xảy ra là lỗi của Đại phó khi nhập số lượng nước dằn vào chương trình tính toán ổn định tàu. Tuy nhiên, thất bại sâu xa hơn là sự thiếu vắng các quy trình kiểm tra và cân bằng—một điểm lỗi duy nhất mà không có sĩ quan nào khác được yêu cầu xác minh các tính toán. Đây là một sự sụp đổ mang tính hệ thống trong các kỹ năng mềm về Làm việc nhóm (giám sát lẫn nhau) và Tập trung vào Kết quả (trách nhiệm giải trình). Báo cáo cũng nhấn mạnh việc công ty đã không cung cấp đào tạo chính thức về máy tính ổn định, thay vào đó dựa vào “đào tạo tại chỗ” , một lỗ hổng nghiêm trọng trong Hệ thống Quản lý An toàn (SMS) của công ty.
MV Wakashio (2020): Vụ mắc cạn là kết quả trực tiếp từ quyết định của thuyền trưởng đi chệch khỏi kế hoạch hành trình để tìm tín hiệu điện thoại di động. Điều này cho thấy một thất bại thảm hại trong Ra quyết định và Nhận thức Tình huống. Sự mất tập trung của Đại phó do điện thoại của chính mình và việc không giám sát đúng cách Hệ thống Hiển thị Hải đồ Điện tử (ECDIS) đã làm trầm trọng thêm sai lầm, nhấn mạnh sự sụp đổ trong quản lý nguồn lực buồng lái và Tập trung vào Kết quả của cá nhân. Cuộc điều tra kết luận nguyên nhân “rất có thể là kết quả của yếu tố con người”, mà báo cáo này sẽ phân tích thành các thiếu sót kỹ năng mềm cụ thể.
Ever Forward (2022): Cuộc điều tra chỉ ra sự thiếu chú ý và nhận thức tình huống của hoa tiêu do sử dụng nhiều điện thoại cá nhân và tập trung quá mức vào Thiết bị Hoa tiêu Di động (PPU) thay vì các hệ thống tích hợp trên buồng lái của tàu. Vụ việc này là một ví dụ điển hình về sự thất bại trong Nhận thức Tình huống và Quản lý Nguồn lực Buồng lái không đầy đủ, khi đội ngũ buồng lái do dự trong việc chất vấn hoa tiêu.

Các vụ tai nạn hàng hải thường được quy cho “lỗi con người”, nhưng một phân tích sâu hơn cho thấy những lỗi này là mắt xích cuối cùng, có thể quan sát được trong một chuỗi các thất bại bắt nguồn từ kỹ năng mềm thiếu sót và văn hóa an toàn tổ chức yếu kém. Sai lầm kỹ thuật (cái “gì”) ít quan trọng hơn thất bại về hành vi (cái “tại sao”). Vấn đề cốt lõi không phải là một con số đã được nhập sai, mà là hệ thống tổ chức đã cho phép một con số quan trọng về an toàn, không được xác minh, trở thành cơ sở cho một quyết định. Đây là một thất bại trong thiết kế quy trình, bắt nguồn từ sự hiểu lầm về tính sai lầm của con người. Do đó, quản lý an toàn hiệu quả không phải là cố gắng loại bỏ lỗi của con người, điều này là không thể. Thay vào đó, nó là việc xây dựng các hệ thống có khả năng phục hồi—cả về quy trình và văn hóa—để dự đoán, ngăn chặn và giảm thiểu hậu quả của lỗi. Điều này đòi hỏi một sự đầu tư sâu sắc vào các kỹ năng mềm làm nền tảng cho các hệ thống như vậy: giao tiếp, làm việc nhóm và tư duy phản biện.

1.3 Sự Tiến Hóa về Quy Định: Cách ISM, STCW và ISO Mở Đường cho Trọng Tâm Hành Vi của TMSA 3

Báo cáo này sẽ theo dõi hành trình của các quy định. Nó sẽ bắt đầu với “bốn trụ cột” nền tảng của luật hàng hải: SOLAS, MARPOL, STCW và MLC. Báo cáo sẽ giải thích cách Bộ luật Quản lý An toàn Quốc tế (ISM Code), trong khuôn khổ SOLAS, là một bước đi cách mạng, bắt buộc phải có một Hệ thống Quản lý An toàn (SMS) được lập thành văn bản. Các sửa đổi Manila của Công ước STCW (2010) sẽ được nhấn mạnh vì đã chính thức đưa các năng lực kỹ năng mềm như lãnh đạo, kỹ năng quản lý và làm việc nhóm vào khuôn khổ đào tạo bắt buộc.

Ảnh hưởng của các tiêu chuẩn chất lượng tự nguyện như ISO 9001 cũng sẽ được thảo luận, nhấn mạnh chu trình “Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm tra – Hành động” (Plan-Do-Check-Act) của việc cải tiến liên tục, vốn là trọng tâm của TMSA. Bối cảnh lịch sử này sẽ định vị TMSA không phải là một chương trình độc lập, mà là sự tiến hóa hợp lý và cần thiết của hàng thập kỷ tư duy về quản lý an toàn.

Phần 2: Điều Hướng Khuôn Khổ TMSA 3: Một Sự Chuyển Dịch Chiến Lược sang Năng Lực Hành Vi

Phần này sẽ phân tích chi tiết chương trình TMSA 3, chứng minh cách nó vận hành hóa khái niệm yếu tố con người và cung cấp một khuôn khổ rõ ràng để các công ty đánh giá và cải thiện hiệu suất của mình.

2.1 Triết Lý của TMSA 3: Từ Tuân Thủ theo Danh Sách Kiểm Tra đến Văn Hóa Cải Tiến Liên Tục

TMSA 3 đại diện cho một sự thay đổi triết lý quan trọng. Nó vượt ra ngoài văn hóa “đánh dấu cho có” đôi khi gắn liền với các chế độ tuân thủ trước đó. Mục đích cốt lõi của chương trình là khuyến khích các nhà khai thác tàu dầu “đo lường, cải thiện và đánh giá hệ thống quản lý an toàn của họ” thông qua một quy trình tự đánh giá.

Sự thay đổi quan trọng trong TMSA 3 là sự tập trung rõ ràng vào “yếu tố con người và an toàn hành vi,” giới thiệu “các phép đo phi tài chính và đánh giá các kỹ năng mềm”. Đây là một bước chuyển từ văn hóa an toàn phản ứng sang chủ động. Chương trình TMSA 3 bao gồm 13 yếu tố cốt lõi, cung cấp một cái nhìn tổng quan về phạm vi của chương trình, từ lãnh đạo và quản lý hệ thống an toàn, đến tuyển dụng và quản lý nhân sự, độ tin cậy của tàu, an toàn hàng hải, và chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp.

2.2 Liên Kết các Yếu Tố của TMSA 3 với các Kỹ Năng Mềm Cốt Lõi: Một Tham Chiếu Chi Tiết

Tiểu mục quan trọng này sẽ liên kết trực tiếp khái niệm trừu tượng về kỹ năng mềm với các yêu cầu cụ thể của việc kiểm toán TMSA 3. Nó sẽ chứng minh rằng việc đạt được các giai đoạn cao hơn trong các yếu tố TMSA là không thể nếu không có các kỹ năng mềm vững chắc.

Yếu tố 1 (Lãnh đạo và Hệ thống Quản lý An toàn): Tương quan trực tiếp với Kỹ năng Lãnh đạo & Quản lý. Một cam kết từ Giám đốc điều hành 1 phải được chuyển thành các hành động hữu hình nhằm trao quyền và tạo động lực cho lực lượng lao động.
Yếu tố 3 (Tuyển dụng, Quản lý và Phúc lợi của Nhân viên Tàu): Đòi hỏi Kỹ năng Giao tiếp Cá nhân mạnh mẽ từ nhân viên trên bờ để đánh giá ứng viên và Sự đồng cảm để quản lý phúc lợi của thuyền viên.
Yếu tố 7 (Quản lý Thay đổi): Phụ thuộc vào Giao tiếp để đảm bảo tất cả các bên bị ảnh hưởng hiểu được ý nghĩa của một sự thay đổi, và Khả năng Thích ứng từ thuyền viên để thực hiện nó một cách an toàn.
Yếu tố 8 (Báo cáo, Điều tra và Phân tích Sự cố): Yêu cầu Tư duy Phê phán và Giải quyết Vấn đề để vượt ra ngoài các nguyên nhân trực tiếp nhằm xác định các nguyên nhân gốc rễ mang tính hệ thống. Một “văn hóa không đổ lỗi” là điều cần thiết, đây là một khía cạnh của
Kỹ năng Lãnh đạo.
Yếu tố 9 (Quản lý An toàn): Yếu tố này được củng cố bởi tất cả các kỹ năng mềm. Các chiến dịch an toàn chủ động và báo cáo suýt xảy ra tai nạn dựa trên một văn hóa Làm việc nhóm và Giao tiếp cởi mở.

2.3 Suy Nghĩ Lại về Đo Lường Hiệu Suất: Vai Trò Quan Trọng của các Chỉ Số Hiệu Suất Chính (KPI) Dẫn Dắt và Tụt Hậu

Báo cáo sẽ giải thích sự khác biệt quan trọng giữa các chỉ số dẫn dắt (leading) và chỉ số tụt hậu (lagging). Các chỉ số tụt hậu (ví dụ: số vụ tai nạn, tần suất tai nạn gây mất thời gian làm việc) mang tính phản ứng; chúng đo lường các thất bại trong quá khứ. Các chỉ số dẫn dắt (ví dụ: số lượng quan sát an toàn, số lần can thiệp bằng Quyền Dừng Công Việc, kết quả đánh giá năng lực hành vi) mang tính chủ động; chúng đo lường sức khỏe của văn hóa an toàn và có thể dự đoán hiệu suất trong tương lai.

Sự lựa chọn các Chỉ số Hiệu suất Chính (KPI) của một công ty cho thấy triết lý an toàn thực sự của họ. Việc quá phụ thuộc vào các chỉ số tụt hậu thể hiện một tư duy phản ứng, tập trung vào tuân thủ. Một bảng điểm cân bằng với các chỉ số dẫn dắt có ý nghĩa cho thấy một văn hóa chủ động, tập trung vào hiệu suất, phù hợp với tinh thần của TMSA 3. Các chỉ số tụt hậu chỉ cho bạn biết khi nào bạn đã thất bại; chúng không cung cấp thông tin về việc bạn đang ở gần thất bại tiếp theo đến mức nào. Các chỉ số dẫn dắt, chẳng hạn như số lượng đánh giá rủi ro đã hoàn thành hoặc tần suất các cuộc họp hộp công cụ, đo lường các hoạt động nhằm ngăn chặn thất bại.

Việc đo lường và khen thưởng quá trình an toàn (chỉ số dẫn dắt) hiệu quả hơn trong việc xây dựng một văn hóa mạnh mẽ so với việc trừng phạt kết quả của thất bại (chỉ số tụt hậu). Ví dụ, việc khen thưởng một đội thuyền viên vì có số lượng báo cáo suýt xảy ra tai nạn cao nhất sẽ khuyến khích một văn hóa minh bạch và học hỏi, điều này có giá trị hơn nhiều so với một văn hóa che giấu vấn đề để đạt được mục tiêu “không có tai nạn”. Do đó, để thực sự nắm bắt TMSA 3, ban lãnh đạo phải chuyển trọng tâm từ việc xem xét các thất bại trong quá khứ sang giám sát sức khỏe thời gian thực của các quy trình an toàn của mình. Điều này đòi hỏi phải phát triển và theo dõi một bộ KPI mới tập trung vào hành vi, sự tham gia và các can thiệp chủ động. Đây là một sự thay đổi cơ bản trong quản trị và giám sát quản lý.

Phần 3: Một Từ Điển Toàn Diện về các Kỹ Năng Mềm Quan Trọng cho Chuyên Gia Hàng Hải

Phần này sẽ cung cấp cái “gì”—một phân tích chi tiết, thực tế về các kỹ năng mềm chính, sử dụng khuôn khổ năng lực hành vi của OCIMF làm hướng dẫn. Điều này đưa cuộc thảo luận từ lý thuyết sang ứng dụng.

3.1 Sáu Lĩnh Vực Năng Lực Cốt Lõi: Một Phân Tích Sâu

Báo cáo sẽ dành một tiểu mục cho mỗi trong sáu lĩnh vực được xác định trong nghiên cứu 1:

Làm việc nhóm: Vượt ra ngoài sự hợp tác đơn giản, điều này bao gồm sự tham gia tích cực, tính hòa nhập, hỗ trợ lẫn nhau và giải quyết xung đột một cách xây dựng.
Giao tiếp và Gây ảnh hưởng: Tập trung vào việc đạt được sự hiểu biết chung, điều chỉnh phong cách giao tiếp, đưa ra/nhận phản hồi và thuyết phục.
Nhận thức Tình huống: Bao gồm nhận thức về hệ thống và thuyền viên của tàu, môi trường bên ngoài và yếu tố thời gian (dự đoán các trạng thái trong tương lai).
Ra quyết định: Một quy trình có hệ thống bao gồm xác định vấn đề, tạo ra các lựa chọn, đánh giá rủi ro và xem xét kết quả.
Tập trung vào Kết quả: Bao gồm sự chủ động, quyết tâm, linh hoạt, kiên cường về mặt cảm xúc và trách nhiệm giải trình.
Kỹ năng Lãnh đạo và Quản lý: Bao gồm việc thiết lập phương hướng, trao quyền, quyền hạn và sự quyết đoán, duy trì các tiêu chuẩn, lập kế hoạch và quản lý khối lượng công việc.

Đối với mỗi lĩnh vực, báo cáo sẽ cung cấp định nghĩa chính thức và sau đó phân tích chi tiết bằng cách sử dụng các chỉ số hành vi tích cực và tiêu cực được cung cấp trong nghiên cứu.

3.2 Các Chỉ Số Hành Vi trong Thực Tế: Kịch Bản Cụ Thể theo Vai Trò cho Nhân Viên Tàu và Bờ

Tiểu mục này sẽ làm cho các chỉ số hành vi trở nên hữu hình. Nó sẽ trình bày các kịch bản ngắn gọn, thực tế cho các vai trò khác nhau để minh họa “tốt” và “xấu” trông như thế nào trong thực tế.

Kịch bản 1 (Thuyền trưởng – Ra quyết định): Một hoa tiêu ra lệnh bẻ lái có vẻ quá sớm. Một Thuyền trưởng thể hiện kỹ năng mạnh mẽ sẽ đặt câu hỏi một cách tôn trọng với hoa tiêu, sử dụng giao tiếp rõ ràng để tìm kiếm sự làm rõ, trong khi một Thuyền trưởng có kỹ năng yếu kém có thể tuân thủ một cách thụ động, từ bỏ trách nhiệm. Điều này liên quan trực tiếp đến sự cố của tàu Ever Forward.
Kịch bản 2 (Đại phó – Làm việc nhóm): Trong một cuộc họp hộp công cụ trước khi xếp hàng, một Đại phó có kỹ năng mạnh mẽ sẽ tích cực thu thập ý kiến từ các thủy thủ boong về các mối nguy tiềm ẩn với việc bố trí dây buộc tàu. Một Đại phó có kỹ năng yếu kém sẽ chỉ giảng bài một chiều và gạt đi một câu hỏi từ một thủy thủ.
Kịch bản 3 (DPA/Giám đốc Kỹ thuật – Giao tiếp & Gây ảnh hưởng): Trong một cuộc kiểm toán nội bộ, một DPA có kỹ năng mạnh mẽ sẽ sử dụng phương pháp huấn luyện và đặt câu hỏi để giúp Thuyền trưởng xác định nguyên nhân gốc rễ của một sự không phù hợp. Một DPA có kỹ năng yếu kém sẽ chỉ đơn giản là ban hành một báo cáo hành động khắc phục, tạo ra một văn hóa đổ lỗi thay vì học hỏi.

3.3 Bảng 1 (Đề xuất): Ma Trận Kỹ Năng Mềm Quan Trọng cho các Vai Trò Hàng Hải Chính

Bảng này cung cấp một khuôn khổ có cấu trúc, cụ thể theo vai trò, cho phép một Giám đốc Đào tạo hoặc DPA tiến hành phân tích khoảng trống một cách có mục tiêu hơn. Nó biến cách tiếp cận của công ty đối với việc phát triển sự nghiệp: thăng tiến không còn chỉ dựa trên năng lực kỹ thuật và thời gian đi biển, mà còn dựa trên sự phát triển đã được chứng minh của các kỹ năng mềm cần thiết cho cấp độ lãnh đạo tiếp theo.

Vai Trò	Làm việc nhóm	Giao tiếp & Gây ảnh hưởng	Nhận thức Tình huống	Ra quyết định	Tập trung vào Kết quả	Kỹ năng Lãnh đạo & Quản lý
Thuyền trưởng	Chuyên gia: Tạo điều kiện phối hợp liền mạch giữa các bộ phận (boong, máy, bếp) trong các tình huống khẩn cấp.	Chuyên gia: Giao tiếp rõ ràng, có thẩm quyền với các bên liên quan bên ngoài (hoa tiêu, kiểm soát cảng, chủ tàu) trong các hoạt động quan trọng.	Chuyên gia: Duy trì nhận thức tổng thể về tình trạng của tàu, môi trường và thủy thủ đoàn, dự đoán các rủi ro tiềm ẩn trong các hải trình phức tạp.	Chuyên gia: Đưa ra các quyết định chỉ huy quan trọng dưới áp lực, cân bằng giữa an toàn, tuân thủ quy định và hiệu quả thương mại.	Thành thạo: Đảm bảo các mục tiêu của chuyến đi được đáp ứng một cách an toàn và hiệu quả, chịu trách nhiệm cuối cùng về hiệu suất của tàu.	Chuyên gia: Quản lý một tình huống khủng hoảng (ví dụ: hỏa hoạn, mắc cạn) bằng cách ủy thác nhiệm vụ hiệu quả, giữ bình tĩnh và truyền cảm hứng cho sự tự tin.
Đại phó	Thành thạo: Lãnh đạo các hoạt động trên boong (ví dụ: làm hàng, buộc dây) một cách hiệu quả, đảm bảo tất cả các thành viên trong nhóm hiểu vai trò của mình và làm việc cùng nhau một cách an toàn.	Thành thạo: Cung cấp các cuộc họp hộp công cụ rõ ràng và súc tích; giao tiếp hiệu quả với nhân viên cảng trong quá trình làm hàng.	Thành thạo: Giám sát các hoạt động làm hàng và dằn tàu, nhận ra các sai lệch so với kế hoạch và các mối nguy hiểm đang phát triển.	Thành thạo: Đưa ra các quyết định vận hành liên quan đến kế hoạch xếp hàng và ổn định, đảm bảo an toàn và tuân thủ.	Chuyên gia: Chịu trách nhiệm cá nhân về việc thực hiện an toàn và chính xác các kế hoạch làm hàng, bảo trì boong và các nhiệm vụ an toàn.	Thành thạo: Huấn luyện và cố vấn cho các sĩ quan cấp dưới và thủy thủ boong, thiết lập các tiêu chuẩn cao về hiệu suất và an toàn.
Thuyền phó hai	Thành thạo: Làm việc hiệu quả như một thành viên của đội buồng lái, hỗ trợ Thuyền trưởng và hoa tiêu, và giao tiếp rõ ràng với người lái tàu.	Thành thạo: Giao tiếp các thay đổi về hải trình và thông tin an toàn hàng hải một cách hiệu quả với đội buồng lái.	Chuyên gia: Duy trì nhận thức điều hướng chính xác bằng cách sử dụng tất cả các thiết bị sẵn có, xác định và truyền đạt các rủi ro va chạm.	Nền tảng: Đề xuất các hành động cho Thuyền trưởng dựa trên nhận thức tình huống (ví dụ: đề xuất thay đổi tốc độ/hướng đi).	Thành thạo: Chịu trách nhiệm về việc lập kế hoạch hành trình chính xác và kịp thời và bảo trì các thiết bị điều hướng.	Nền tảng: Giám sát hiệu quả người lái tàu và thực hiện các nhiệm vụ được giao trong các tình huống khẩn cấp.
Máy trưởng	Chuyên gia: Thúc đẩy một văn hóa làm việc nhóm mạnh mẽ trong bộ phận máy, đặc biệt là trong các hoạt động bảo trì và ứng phó khẩn cấp.	Chuyên gia: Giao tiếp tình trạng kỹ thuật, nhu cầu và các giới hạn của tàu một cách rõ ràng cho Thuyền trưởng và ban quản lý trên bờ.	Chuyên gia: Giám sát hiệu suất của máy móc, xác định các dấu hiệu sớm của sự cố và hiểu được tác động vận hành của chúng.	Chuyên gia: Đưa ra các quyết định kỹ thuật quan trọng, đặc biệt là trong trường hợp hỏng hóc thiết bị, để đảm bảo an toàn cho tàu.	Chuyên gia: Chịu trách nhiệm cuối cùng về độ tin cậy, hiệu quả và tuân thủ của tất cả các máy móc và hệ thống trên tàu.	Chuyên gia: Lãnh đạo và quản lý bộ phận máy, đảm bảo các tiêu chuẩn cao về kỹ thuật, an toàn và bảo vệ môi trường.
DPA	Thành thạo: Hợp tác hiệu quả với các bộ phận trên bờ (kỹ thuật, thuyền viên, khai thác) và quản lý tàu để giải quyết các vấn đề an toàn.	Chuyên gia: Gây ảnh hưởng đến các Thuyền trưởng và quản lý cấp cao để thúc đẩy các sáng kiến an toàn và đảm bảo tuân thủ SMS một cách hiệu quả.	Thành thạo: Duy trì nhận thức về các xu hướng an toàn của đội tàu, các thay đổi quy định và các rủi ro hoạt động mới nổi.	Thành thạo: Đưa ra các quyết định liên quan đến việc phân bổ nguồn lực và hỗ trợ trên bờ trong các tình huống khẩn cấp.	Chuyên gia: Chịu trách nhiệm về việc giám sát hiệu quả và cải tiến liên tục Hệ thống Quản lý An toàn trên toàn đội tàu.	Chuyên gia: Cung cấp sự lãnh đạo và định hướng rõ ràng về tất cả các vấn đề liên quan đến an toàn và bảo vệ môi trường, thúc đẩy một văn hóa an toàn mạnh mẽ.

Phần 4: Xây Dựng Khuôn Khổ: Một Lộ Trình Triển Khai theo Từng Giai Đoạn

Phần này là hướng dẫn “làm thế nào”. Nó sẽ cung cấp một quy trình rõ ràng, từng bước để một công ty tích hợp các nguyên tắc từ các phần trước vào SMS hiện có của mình.

4.1 Giai Đoạn 1: Đánh Giá Nền Tảng và Phân Tích Khoảng Trống

Bước đầu tiên là tiến hành một cuộc xem xét kỹ lưỡng SMS hiện có so với 13 yếu tố của TMSA 3.1 Điều này bao gồm việc lập bản đồ các quy trình hiện tại để xác định những nơi kỹ năng mềm được yêu cầu một cách ngầm định nhưng không được xác định hoặc đào tạo một cách rõ ràng. Giai đoạn này là để thiết lập một đường cơ sở.

4.2 Giai Đoạn 2: Thiết Kế một Kiến Trúc Đào Tạo và Phát Triển Đa Tầng

Báo cáo sẽ ủng hộ một phương pháp học tập kết hợp, vượt ra ngoài các khóa đào tạo dựa trên máy tính (CBT) đơn giản.

Đào tạo trên bờ: Các hội thảo chính thức cho các sĩ quan và nhân viên chủ chốt trên bờ tập trung vào lãnh đạo, quản lý rủi ro và điều tra sự cố. Điều này rất quan trọng để xây dựng một ngôn ngữ chung và sự hiểu biết về văn hóa an toàn của công ty. Sự sẵn có của các khóa học như vậy tại Việt Nam 12 cho thấy một xu hướng khu vực và sự sẵn có của nguồn lực.
Đào tạo trên tàu: Nhấn mạnh các cuộc diễn tập thực tế, dựa trên kịch bản, vượt ra ngoài sự tuân thủ đơn giản (ví dụ: chữa cháy, rời tàu) để bao gồm các cuộc diễn tập về quản lý nguồn lực buồng lái và buồng máy.1 Vai trò của các giám đốc kỹ thuật trong các chuyến thăm tàu với tư cách là người đào tạo và cố vấn sẽ được nhấn mạnh.
Đào tạo trên mô phỏng: Nêu bật giá trị của các thiết bị mô phỏng cho Quản lý Đội ngũ Buồng lái (BTM) và Quản lý Nguồn lực Buồng máy (ERM) để thực hành giao tiếp, ra quyết định và làm việc nhóm trong một môi trường có rủi ro cao nhưng không có nguy hiểm thực tế.
Đào tạo dựa trên máy tính (CBT): Hữu ích cho kiến thức nền tảng và đào tạo bồi dưỡng, nhưng phải được bổ sung bằng ứng dụng thực tế.

4.3 Giai Đoạn 3: Nhúng các Công Cụ Hành Vi vào Hoạt Động Hàng Ngày

Đào tạo sẽ không đủ nếu các kỹ năng không được củng cố hàng ngày. Tiểu mục này sẽ trình bày chi tiết cách tích hợp các kỹ năng mềm vào công việc thường ngày.

Các cuộc họp Lập kế hoạch Công việc Hàng ngày (Daily meeting)/Hộp công cụ (Toolbox meeting): Đây không chỉ là để thảo luận về nhiệm vụ, mà còn là cơ hội chính để thực hành Giao tiếp (đảm bảo sự hiểu biết chung), Làm việc nhóm (thu thập ý kiến), và Nhận thức Tình huống (xác định các mối nguy đang thay đổi).
Quyền Dừng Công Việc (SWA): Báo cáo sẽ định hình SWA không chỉ là một chính sách, mà là một chỉ số văn hóa quan trọng. Một chương trình SWA hiệu quả sẽ trao quyền cho mọi cá nhân, bất kể cấp bậc, và đòi hỏi Sự quyết đoán và Kỹ năng Lãnh đạo (từ những người tôn trọng việc dừng công việc). Công ty nên theo dõi và tuyên dương việc sử dụng SWA như một chỉ số dẫn dắt của một văn hóa an toàn lành mạnh.
Đánh giá Rủi ro: Đây phải là các quy trình hợp tác, không phải là các biểu mẫu được một người điền. Điều này buộc phải thực hành Làm việc nhóm, Giao tiếp, và Tư duy Phê phán.

4.4 Giai Đoạn 4: Thiết Lập một Chu Trình Đo Lường, Xem Xét và Cải Tiến Vững Chắc

Giai đoạn này khép lại chu trình “Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm tra – Hành động”. Nó bao gồm việc sử dụng các công cụ đánh giá từ khuôn khổ của OCIMF 1 trong các cuộc đánh giá, kiểm toán nội bộ và các cuộc họp sau diễn tập. Các phát hiện từ những đánh giá này phải được đưa trực tiếp vào quy trình Xem xét của Ban Lãnh đạo.1 Kết quả nên được sử dụng để xác định các xu hướng trên toàn đội tàu và tinh chỉnh kiến trúc đào tạo trong Giai đoạn 2, đảm bảo sự cải tiến liên tục.

Phần 5: Vượt Lên Trên TMSA 3: Nuôi Dưỡng một Tổ Chức Hàng Hải có Độ Tin Cậy Cao

Phần cuối cùng này sẽ cung cấp tầm nhìn chiến lược, thúc đẩy công ty vượt ra ngoài sự tuân thủ đơn thuần để trở thành một nhà lãnh đạo ngành trong lĩnh vực hiệu suất con người.

5.1 Trao Quyền cho Sáng Kiến: Từ Văn Hóa Quy Trình đến Văn Hóa Phán Đoán Chuyên Môn

Báo cáo sẽ đề cập đến mặt tiêu cực tiềm tàng của một SMS cứng nhắc: nó có thể kìm hãm sự sáng tạo và tư duy phản biện. Báo cáo sẽ lập luận rằng một văn hóa an toàn trưởng thành sẽ tin tưởng vào đội ngũ nhân viên được đào tạo bài bản của mình để đưa ra các phán đoán chuyên môn hợp lý, đặc biệt là trong các tình huống không lường trước được, nơi các quy trình có thể không đầy đủ hoặc mâu thuẫn. Điều này bao gồm việc bồi dưỡng các kỹ năng như Sáng tạo, Giải quyết Vấn đề, và Khả năng Thích ứng. Chỉ số hành vi tiêu cực trong khuôn khổ của OCIMF—”Tuân thủ nghiêm ngặt các kế hoạch mặc dù hoàn cảnh yêu cầu một cách tiếp cận khác” —sẽ được sử dụng như một bằng chứng quan trọng cho thấy thực tiễn tốt nhất của ngành coi trọng sự phán đoán hơn là sự tuân thủ mù quáng.

5.2 Biên Giới Tiếp Theo của Hiệu Suất Con Người: Giới Thiệu các Kỹ Năng Mềm Tiên Tiến

Tiểu mục này sẽ giới thiệu các kỹ năng mềm tiên tiến, không thuộc TMSA, được xác định trong nghiên cứu của OECD và Diễn đàn Kinh tế Thế giới.

Khả năng Phục hồi Cảm xúc & Chống chịu Căng thẳng: Khả năng hoạt động dưới áp lực và phục hồi sau những thất bại.
Tự tin vào Năng lực Bản thân (Self-Efficacy): Niềm tin của một cá nhân vào khả năng thành công của chính mình, đây là một động lực mạnh mẽ và là yếu tố dự báo hiệu suất.
Học cách học (Metacognition): Khả năng tự phản ánh và liên tục cải thiện quá trình học tập của chính mình, điều này rất quan trọng cho sự phát triển chuyên môn suốt đời trong một ngành công nghiệp thay đổi nhanh chóng.

Bằng cách bắt đầu đào tạo những kỹ năng này ngay từ bây giờ, công ty có thể xây dựng một lực lượng lao động kiên cường hơn, dễ thích ứng hơn và có hiệu suất cao hơn, chuẩn bị cho các thách thức trong tương lai như tự động hóa gia tăng và khử cacbon.

5.3 Mối Liên Hệ giữa Sức Khỏe và An Toàn: Liên Kết Phúc Lợi của Thuyền Viên với Hiệu Suất Vận Hành

Tiểu mục này sẽ tạo ra mối liên kết rõ ràng giữa phúc lợi và an toàn của thuyền viên. Nó sẽ sử dụng năm trụ cột của sức khỏe (Xã hội, Cảm xúc, Thể chất, Trí tuệ, Tinh thần) làm khuôn khổ. Một thuyền viên mệt mỏi, căng thẳng hoặc bị cô lập có nhiều khả năng mắc lỗi hơn. Do đó, đầu tư vào phúc lợi (ví dụ: kết nối tốt hơn, hỗ trợ sức khỏe tâm thần, các cơ sở giải trí) là một sự đầu tư trực tiếp vào an toàn và giảm thiểu rủi ro. Điều này phù hợp với các nguyên tắc của Công ước Lao động Hàng hải (MLC) và sự tập trung ngày càng tăng của ngành vào sức khỏe tâm thần.

5.4 Bảng 2 (Đề xuất): Phân Tích So Sánh: Tiêu Chuẩn TMSA 3 và các Thực Tiễn Tốt Nhất “Vượt Lên Trên Sự Tuân Thủ”

Bảng này biến sự khác biệt giữa “tuân thủ” và “xuất sắc” thành một lộ trình chiến lược có thể hành động. Nó cung cấp một danh sách kiểm tra rõ ràng về các sáng kiến mà công ty có thể thực hiện để nâng cao hiệu suất của mình, biện minh cho các yêu cầu ngân sách và chứng minh cho các bên thuê tàu và kiểm toán viên rằng công ty không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn mà còn là một nhà lãnh đạo ngành về văn hóa an toàn và hiệu suất con người.

Yếu Tố/Khái Niệm TMSA 3	Hành Động Tuân Thủ Tiêu Chuẩn	Thực Tiễn Tốt Nhất “Vượt Lên Trên Sự Tuân Thủ”
Yếu tố 8: Điều tra Sự cố	Điều tra các sự cố để tìm ra nguyên nhân gốc rễ và ban hành hành động khắc phục.	Thực hiện một khuôn khổ “Văn hóa Công bằng” (Just Culture). Phân tích các sự cố suýt xảy ra và các sự kiện SWA với sự nghiêm ngặt tương tự như các sự cố thực tế. Chia sẻ các bài học kinh nghiệm ẩn danh trên toàn đội tàu bằng các định dạng hấp dẫn (ví dụ: video ngắn, nghiên cứu tình huống tương tác) để thúc đẩy học hỏi chủ động.
Yếu tố 3: Phúc lợi Thuyền viên	Tuân thủ các yêu cầu của MLC về giờ nghỉ ngơi và điều kiện sống.	Đầu tư vào các chương trình phúc lợi toàn diện (sức khỏe tâm thần, thể chất, xã hội). Cung cấp truy cập internet tốc độ cao, đáng tin cậy. Thúc đẩy một văn hóa trên tàu hỗ trợ và hòa nhập.
Yếu tố 9: Quản lý An toàn	Thực hiện các chiến dịch an toàn định kỳ và theo dõi các chỉ số tụt hậu (ví dụ: LTIF).	Nhúng các chỉ số dẫn dắt (ví dụ: số lượng quan sát hành vi, tần suất sử dụng SWA) vào các báo cáo quản lý. Trao quyền cho các Ủy ban An toàn trên tàu để thúc đẩy các sáng kiến an toàn do thuyền viên lãnh đạo.
Đào tạo & Năng lực	Cung cấp đào tạo bắt buộc theo STCW và các khóa CBT định kỳ.	Thực hiện một chương trình đánh giá năng lực hành vi toàn diện. Sử dụng đào tạo dựa trên mô phỏng để thực hành các kỹ năng mềm trong các kịch bản có rủi ro cao. Thiết lập một chương trình cố vấn chính thức.
Giao tiếp (Yếu tố 1 & 9)	Đảm bảo các quy trình báo cáo từ tàu lên bờ được tuân thủ.	Đào tạo tất cả các nhà lãnh đạo (trên tàu và trên bờ) về kỹ năng lắng nghe tích cực và phản hồi mang tính xây dựng. Tạo các kênh phản hồi hai chiều, ẩn danh để khuyến khích báo cáo cởi mở mà không sợ bị trả thù.

Phần 6: Kết Luận và các Khuyến Nghị Chiến Lược cho Ban Lãnh Đạo

Phần cuối cùng này sẽ tổng hợp các phát hiện của báo cáo thành một bản tóm tắt ngắn gọn, cấp cao và đưa ra một lời kêu gọi hành động trực tiếp cho đội ngũ điều hành của công ty.

6.1 Mệnh Lệnh Chiến Lược: Kỹ Năng Mềm là Động Lực Chính để Giảm Thiểu Rủi Ro và Tăng Lợi Nhuận

Các bằng chứng từ các báo cáo tai nạn và định hướng của các quy định ngành (TMSA 3) cho thấy rõ rằng việc đầu tư vào hiệu suất con người và kỹ năng mềm không còn là một lựa chọn. Đây là một chiến lược kinh doanh cốt lõi để giảm thiểu rủi ro thảm khốc (như tổn thất hàng tỷ đô la của tàu Golden Ray 16), cải thiện hiệu quả vận hành, nâng cao danh tiếng của công ty với các bên thuê tàu, và thu hút/giữ chân nhân tài hàng đầu.

6.2 Một Lộ Trình Hành Động cho Ban Lãnh Đạo Cấp Cao

Một bộ khuyến nghị cuối cùng, rõ ràng, dưới dạng gạch đầu dòng cho ban điều hành:

Dẫn dắt Văn hóa: Công khai và nhất quán ủng hộ sự chuyển đổi từ tư duy tuân thủ sang văn hóa hiệu suất con người.
Cung cấp Nguồn lực cho Khuôn khổ: Phân bổ ngân sách và nhân sự cần thiết để thực hiện kế hoạch bốn giai đoạn được nêu trong Phần 4.
Định nghĩa lại các Chỉ số Hiệu suất: Yêu cầu một sự thay đổi trong báo cáo quản lý để bao gồm và ưu tiên các chỉ số dẫn dắt về hiệu suất an toàn.
Đầu tư vào các Nhà lãnh đạo: Đảm bảo tất cả các nhà quản lý, cả trên tàu và trên bờ, được đào tạo nâng cao về các kỹ năng mềm của lãnh đạo, huấn luyện và giao tiếp.
Cam kết với Phúc lợi: Xem việc đầu tư vào phúc lợi của thuyền viên không phải là một chi phí, mà là một thành phần cơ bản của chiến lược quản lý rủi ro của công ty.

Works cited

TMSA 3 Analysis of the Required Soft Skills.pdf
ABS Review and Analysis of Accident Databases – State Lands Commission, accessed August 6, 2025, https://www.slc.ca.gov/wp-content/uploads/sites/355/2018/08/PF2004-HO-ABS.pdf
Human error in marine accidents: Is the crew normally to blame? – Maritime Safety Innovation Lab LLC, accessed August 6, 2025, https://maritimesafetyinnovationlab.org/wp-content/uploads/2022/01/Maritime-Transport-Research-Human-error-in-marine-accidents-Is-the-crew-normally-to-blame-2021.pdf
Why did MV Golden Ray Capsize? – Safety4Sea, accessed August 6, 2025, https://safety4sea.com/why-did-mv-golden-ray-capsize/
DCA19FM048.aspx – NTSB, accessed August 6, 2025, https://www.ntsb.gov/investigations/Pages/DCA19FM048.aspx
NTSB Issues Final Report on the Loss of the Golden Ray – The Maritime Executive, accessed August 6, 2025, https://www.maritime-executive.com/article/ntsb-issues-final-report-on-the-loss-of-the-golden-ray
Human error, insufficient training cited in Golden Ray capsizing – Professional Mariner, accessed August 6, 2025, https://professionalmariner.com/human-error-insufficient-training-cited-in-golden-ray-capsizing/
The ‘WAKASHIO’ master’s phone signal navigation, the grounding, the bunker spill and the US 400-million-dollar clean-up – Maritime Mutual, accessed August 6, 2025, https://maritime-mutual.com/risk-bulletins/the-wakashio-masters-phone-signal-navigation-the-grounding-the-bunker-spill-and-the-us-400-million-dollar-clean-up/
Wakashio report released after three years grounding in Mauritius …, accessed August 6, 2025, https://safety4sea.com/wakashio-report-released-after-three-years-grounding-in-mauritius/
MA2023-10 MARINE ACCIDENT INVESTIGATION REPORT, accessed August 6, 2025, https://jtsb.mlit.go.jp/eng-mar_report/2023/2020tk0010e.pdf
Report of the Investigation into the EVER FORWARD … – dco.uscg.mil, accessed August 6, 2025, https://www.dco.uscg.mil/Portals/9/DCO%20Documents/5p/CG-5PC/INV/docs/documents/EverForwardGrounding_ROI_Redacted.pdf
Trung tâm huấn luyện thuyền viên VOSCO | Trang chủ, accessed August 6, 2025, https://vmtc.vosco.vn/
Soft Skills Training in Vietnam, accessed August 6, 2025, https://www.nobleprog.com.vn/en/soft-skills-training
Soft Skill – Maritime Trainer, accessed August 6, 2025, https://maritimetrainer.com/soft-skill
Seafarer Social Skills Training (Maritime) Course – Mintra, accessed August 6, 2025, https://mintra.com/online-training-courses/seafarer-social-skills-training-maritime
Car Carrier ‘GOLDEN RAY’: Capsize and the billion-dollar stability lesson – Maritime Mutual, accessed August 6, 2025, https://maritime-mutual.com/risk-bulletins/car-carrier-golden-ray-capsize-and-the-billion-dollar-stability-lesson/